Outubro, 2008:

O BNG de Ribeira solicitará no Pleno do vindeiro luns, día 27, que a Corporación Municipal rexeite o uso da boca da Ría da Arousa como vertedoiro de 148.000 toneladas residuos procedentes de Vigo ou doutra instalacións portuarias.

Tamén reclamaremos que se inste ao Porto de Vigo a buscar unha alternativa a este cemiterio de lodos contaminantes e que se transmita á Xunta de Galiza e á Consellaría de Medio Ambiente o rexeitamento e a preocupación da Corporación por estas práticas.

As dársenas pesqueiras do Berbés en Vigo son o lugar onde se vertían, ata hai dez anos, cando se estreou a depuradora do Lagares, todas as augas residuais da cidade e o sitio onde seguen desaugando hoxe todas as empresas instaladas no porto, que aínda, en 2008, carecen de conexión coa rede de saneamento. Metais pesados, clorobifenilos, e hidrocarburos completan a mestura contaminante de alto contido en chumbo da zona, como revelan diversos estudos sobre a contaminación da ría, que coinciden en considerar este punto como o máis contaminado da ría viguesa. Este espazo preténdese dragar para trasladar a unha zona entre Sálvora e Ons as 148.000 toneladas de lodos contaminados resultantes da operación.

Non é a primeira vez que a área entre Sálvora e Ons se utiliza como estercoleiro. A Autoridade Portuaria de Vilagarcía depositou xa nese mesmo lugar 1,8 millóns de toneladas de lodos. E precisamente ese é o argumento de peso utilizado pola institución portuaria viguesa para xustificar a elección. Trátase ademais, din eles, dunha zona da ría “bastante externa”, polo que descartan a afección a zonas de baño e bancos marisqueiros.

Porén un investigador do Instituto de Investigacións Mariñas, pertencente ao Centro Superior de Investigacións Científicas (CSIC) sinala que a súa vertedura (en Sálvora) provoca unha acción de dispersión polas correntes mariñas; non é un colector hermético que se deposita no fondo, senón un vertido directo que se dispersa nunha columna de auga en función das correntes.

Diferentes colectivos ecoloxistas e confrarías teñen denunciado os prexuicios ambientais destes millóns de metros cúbicos de lodos, unha situación que veñen denunciando dende hai tempo, pero que agora cobra nova relevancia ao coñecerse o verquido de novos residuos industriais e químicos procedementos do porto vigués.

Ante o perigo que este tipo de verteduras na boca da Ría da Arousa supón, xa que está en xogo, ademais do equilibrio medioambiental nunha zona privilexiada, un sector productivo que ten precisamente entre Ons e Sálvora unha extraordinaria zona de traballo, o BNG presentou iniciativas municipais en todos os concellos da Barbanza así como unha iniciativa no Parlamento Galego.

O Goberno Municipal de Ribeira realizou o pasado mes de xuño unhas obras na praia da Cobasa, parroquia de Aguiño, para instalar unha estación de bombeo que afectan a unha zona que está catalogada como ben de interese cultural. A zona na que se está a levar a cabo a devandita obra dista menos de 10 metros do peirao Fenicio, ben GA 15073041 “Porto da Cobasa”, protexido polo PXOM do Concello de Ribeira. De acordo coa lexislación de Patrimonio vixente a área de protección dos bens catalogados é de 100 metros.

Estas obras foron denunciadas pola Asociación Sagres. O BNG de Ribeira, recolleu esta denuncia e deulle traslado á Delegación Provincial de Cultura e Deporte. Dado que o proxecto de obras non foi informado pola Comisión Territorial de Patrimonio Histórico Galego (Art. 32 da Lei de Patrimonio Cultural de Galicia e Art. 30 das Normas Complementarias e Subsidiarias de Planeamento da provincia da Coruña), e poden afectar a bens do Patrimonio Cultural de Galicia, a Delegación solicitou no seu día, concretamente en 20 de agosto de 2008, a paralización cautelar das devanditas obras, mentras se esclareza o seu trámite de autorización, sen haber tido resposta ata a data de hoxe.

A Delegación Provincial de Cultura e Deporte ven de remitir á Dirección Xeral de Patrimonio un informe de incidencias, aos efectos de posible apertura de expediente informativo, relativo ás devanditas obras.

Ademais, desde a Delegación Provincial de Cultura e Deporte enviouse tamén escrito ao Servizo do SEPRONA solicitando o seu apoio técnico para a comprobación de se a paralización das obras foi efectuada.

Aínda que presentada no rexistro o 18 de xullo, a iniciativa do BNG de Ribeira para solicitar a declaración de Espazo Natural de Interese Local (ENIL) para o contorno de Laxe Brava (Corrubedo), vaise debater o vindeiro luns 27 de outubro no Pleno do Concello. Esta figura de protección, contemplada na Lei Galega de Conservación da Natureza, debe ser solicitada polo concello, “permite todos os usos e actuacións que tradicionalmente se viñeron efectuando nese espazo” e obriga, no caso de ser aceptada, á revisión dos planos sectoriais (neste caso o Plano Acuícola) que afecten á zona a protexida.

Non é preciso, neste punto, detallar a xénese do Plano Acuícola que, pese ao fortísimo rexeitamento político e social, foi redactado pola Consellería de Pesca e presentado, “manu militari”, polo presidente Touriño na mesa do Consello da Xunta.

Por se non fora dabondo a maioritaria opinión pública e cidadá, relevantes e autorizadas voces se teñen manifestado en favor da necesaria protección deste espazo natural ribeirense excluído, fraudulentamente, da protección da que si goza o seu contorno inmediato: Lugar de Importancia Comunitaria, Zona de Especial Protección para as Aves e Parque Natural de Corrubedo.

Ademais de ter presentado alegacións en prazo, o Goberno Municipal interpuxo recurso contencioso administrativo contra o Plano Acuícola. Pese a que esta actuación non pon freo ao Plano (nin supón unha vía segura, véxase o caso dos Areeiros), o BNG apoiou a medida, máis que polos resultados agardados, polo valor que neste momento representa a unidade das forzas políticas e sociais de Ribeira dante dun “inimigo” que é, a todas luces, poderoso. E do que está en xogo.

A proposta de declaración de ENIL para Laxe Brava recibiu parabéns das forzas políticas de Ribeira pero non de todas. O Partido Popular, con maioría no goberno, e polo tanto do que depende actualmente a aprobación da proposta de protección de Laxe Brava, fai uso dun sospeitoso silenzo que fai dubidar fundadamente do seu verdadeiro interese neste asunto.

Unha forza política no goberno, obrigada polo tanto a velar polo interese xeral da cidadanía, non pode eludir a responsabilidade de defender, coas armas que a Lei pon ao seu alcance, o patrimonio paisaxístico e natural do seu concello.

Rexeitar a proposta do BNG convertería en falsa a intención protectora das alegacións que o Goberno Municipal de Ribeira presentou ao Plano Acuícola e revelaría sospeitoso o interese real do contencioso interposto.

E será o Partido Popular de Ribeira cómplice necesario para a desfeita de Laxe Brava?

A deputada do BNG no Congreso, Olaia Fernández Davila, rexistrou unha iniciativa parlamentar na Cámara Baixa, na que pide ao Goberno que reconsidere a Orde do MAPA pola que se denega á frota de baixura o cambio de modalidade pesqueira para a pesca de quenlla.

Neste sentido, a deputada do BNG alude á Orde ministerial pola que se regula a pesca coa arte de palangre de superficie para a captura de especies altamente migratorias e pola que se crea o censo unificado de palangre de superficie. Lembra que nos meses de verán o Goberno autorizaba a diversas embarcacións pesqueiras galegas o correspondente cambio de modalidade á arte de palangrillo para a pesca de quenlla, baixo unha serie de limitacións.

Subliña que moitos barcos de baixura galegos utilizaban desde hai anos esta posibilidade, e que, ademais, “é capturado para o seu aproveitamento íntegro a diferenza doutras frotas que só utilizan a aleta”. Destaca o feito de que este segmento de frota pesca quenlla de maneira artesanal, actividade da que dependen moitos traballadores do mar.

Por iso, “é difícil entender a decisión do MAPA que supón a denegación automática das solicitudes de cambio de modalidade e, por tanto, a prohibición de que estes buques poidan faenar como o facían tradicionalmente”.

De aí que inste ao Goberno a replantexarse esta decisión.

Neste senso, xa en xullo o deputado do BNG no Parlamento Galego, Bieito Lobeira, despois de ter unha reunión en Ribeira con representantes deste sector, presentara unha iniciativa parlamentar relativa á denegación de cambios temporais de modalidade para a captura de quenlla a embarcacións pesqueiras galegas. Esta decisión afecta a unhas 35 embarcacións de baixura dos portos de Ribeira, Muxía, Porto do Son, Laxe, Camelle, Burela, Celeiro, San Cibrao e A Guarda.

Esta iniciativa parlamentar do Bloque Nacionalista Galego debateuse o pasado 22 de Setembro na Comisión de Pesca do Parlamento de Galiza. No debate participou o Director Xeral de Recursos Mariños, Antonio García Elorriaga, quen recoñeceu a inadaptación da normativa do Goberno español á realidade da nosa frota de baixura.

O Director Xeral comprometeuse a negociar isto co Goberno español, e amosou a súa confianza en que en Novembro deste mesmo ano se poida reconsiderar esta decisión para permitir que na campaña de verán de 2009 se poida reiniciar a actividade. Por outra banda, segundo indicou, o volume de capturas de quenlla é moi cativo en relación co que pescan outras frotas: oscila entre as 30 tns. capturadas en 2003 e as 125 tns. do 2006.